Osiedle-pomnik

www.osiedle-pomnik.pl

Projekt Muranów Osiedle Pomnik to subiektywna próba na spojrzenia na powojenny Muranów od odbudowy po dzień dzisiejszy. 70 lat od zniszczenia getta i niemal 65 lat, odkąd wprowadzili się pierwsi mieszkańcy „nowego” Muranowa, eksperymentalnego osiedla, które poprzez swój układ przestrzenny i architekturę miało upamiętniać nieistniejące już miasto chcemy mówić o Muranowie w czasie teraźniejszym.

          Kiedy przypiszemy naszą pamięć całkowicie do formy monumentu, pozbawi nas to w jakimś stopniu poczucia obowiązku pamiętania. To monumenty będą wykonywać za nas pracę pamięci i spowodują jej wyparcie. W praktyce upamiętnianie w formach tradycyjnych może mieć całkiem odwrotny skutek – wywołać pragnienie zapomnienia twierdzi James E. Young. Kiedy modernistyczne formy ubrano w socrealistyczny kostium, kiedy codzienne życie wdarło się na ulice i podwórka Muranowa, Lachertowska idea pomnikowego osiedla uległa zatarciu, a pamięci wydarzeń z przeszłości nie przywoływały liczne schodki.

            Dziś obserwujemy renesans tej pamięci i rosnące zainteresowanie coraz liczniejszych mieszkańców, muranowian z urodzenia i tych w wyboru,  architekturą Muranowa i jego przeszłością. To zainteresowanie wymaga uwagi i skupienia. Próbując odtworzyć mapę Muranowa przedwojennego i nakładając na niego warstwy kolejnych etapów budowy osiedla, zdaliśmy sobie sprawę, jak trudne jest to zadanie i jak zależne od własnej interpretacji.

         Aby ułatwić sobie i innym zrozumienie tego fragmentu Warszawy, przygotowaliśmy listę haseł kluczy, które zilustrował swoimi fotografiami Adam Pańczuk, wnikliwy poszukiwacz miejskich detali i sytuacji, które pozwalają na nowo spojrzeć na to, co wydaje się znane i codzienne. Taką funkcję pełni też nasza instalacja architektoniczna złożona z 10 000 tysięcy drobnych cegiełek, tworząca amorficzną strukturę, którą każdy mieszkaniec może zmodyfikować, dokładając swój fragment konstrukcji. Drobne elementy symbolizują siłę ciągle odbudowującego się miasta, w którym jednak nie można zapominać, że na to, co dziś, składa się wiele warstw tego, co już było.

          Projekt Muranów –  Osiedle Pomnik – Stowarzyszanie Odblokuj – Monika Komorowska, Magdalena Wrzesień, Marlena Happach, Marek Happach, Paweł Kłudkiewicz, Ludwika Ignatowicz oraz Magdalena Mosiewicz (film) i Adam Pańczuk (fotografie).

            Podziękowania dla Stowarzyszenia „Stacja Muranów” za wsparcie merytoryczne i organizacyjne w przygotowaniu projektu, szczególnie dla Beaty Chomątowskiej, której książka „Stacja Muranów” stała się dla nas przewodnikiem po Osiedlu Pomniku.

[nggallery id=25]

Osiedle-pomnik-makieta-2